Veiligheid
Veiligheid
Gasunie beheert en onderhoudt netwerken van leidingen en installaties, waarmee gevaarlijke stoffen als methaan, LNG, waterstof en straks ook CO2 en heet water worden geconverteerd, vervoerd en opgeslagen. Medewerkers van Gasunie én medewerkers van onze (onder) aannemers werken in potentieel gevaarlijke procesomstandigheden. De projecten zijn complex van aard en staan soms onder tijdsdruk. Onveilige werkomstandigheden kunnen leiden tot ernstige incidenten.
Impacts, risico’s en kansen
Het werken in potentieel gevaarlijke procesomstandigheden leveren vanuit de dubbele materialiteitsanalyse de volgende impacts en risico’s op:
| Nr. | ESRS | Materieel thema - ESRS | IRO |
|---|---|---|---|
| 17 | S1 | Veiligheid (S1) | Werkelijke negatieve impact: De activiteiten van Gasunie beslaan technische en industriële activiteiten en activiteiten in het veld, bijvoorbeeld onderhoud aan pijpleidingen, bouw en beheer van de energie-infrastructuur, waar inherent gezondheids- en veiligheidsrisico’s voor medewerkers aan verbonden zijn. Als de veiligheidsprotocollen niet consequent worden gevolgd, de training niet toereikend is of risico’s niet proactief worden herkend en gemitigeerd, neemt het risico op ongevallen en gezondheidsproblemen op de werkvloer toe. Dit kan leiden tot ernstig letsel, langdurige gezondheidsproblemen en zelfs sterfgevallen. |
| 18 | S1 | Veiligheid (S1) | Risico: Gasunie is afhankelijk van medewerkers voor de uitvoering van verschillende operationele en technische activiteiten, vaak in risicovolle omgevingen zoals bouwplaatsen en de energie-infrastructuur. Als medewerkers betrokken raken bij gezondheids- en veiligheidsincidenten vanwege onvoldoende veiligheidsmaatregelen, training of door fouten, kan dit leiden tot ernstige ongevallen of ernstig letsel. Dergelijke incidenten kunnen personeelstekorten, verlies van cruciale kennis en vertraging in de uitvoering van projecten tot gevolg hebben. Ook kunnen ze de reputatie van Gasunie schaden, leiden tot hogere financiële kosten en de licence to operate of mogelijkheid om in de toekomst vergunningen te verkrijgen in gevaar brengen vanwege de schijnbare veiligheidsrisico’s binnen de organisatie. |
| 21 | S2 | Veiligheid (S2) | Huidige negatieve impact: De activiteiten in de waardeketen van Gasunie beslaan technische en industriële activiteiten, en activiteiten in het veld, bijvoorbeeld aan pijpleidingen, bouw en beheer van de energie-infrastructuur, waar inherent gezondheids- en veiligheidsrisico’s voor medewerkers van (onder)aannemers aan verbonden zijn. Als de veiligheidsprotocollen niet consequent worden gevolgd, de training niet toereikend is of risico’s niet proactief worden herkend en gemitigeerd, neemt het risico op ongevallen en gezondheidsproblemen op de werkvloer toe. Dit kan leiden tot letsel, langdurige gezondheidsproblemen of zelfs sterfgevallen. |
| 22 | S2 | Veiligheid (S2) | Risico: Gasunie is afhankelijk van onderaannemers voor de uitvoering van verschillende operationele en technische activiteiten, vaak in risicovolle omgevingen zoals bouwplaatsen en de energie-infrastructuur. Als onderaannemers betrokken raken bij gezondheids- en veiligheidsincidenten vanwege onvoldoende veiligheidsmaatregelen, training of door fouten, kan dit leiden tot ernstige ongevallen of ernstig letsel. Dergelijke incidenten kunnen personeelstekorten, verlies van cruciale kennis en vertraging in de uitvoering van projecten tot gevolg hebben. Ook kunnen ze de reputatie van Gasunie schaden, leiden tot hogere financiële kosten en de licence to operate of mogelijkheid om in de toekomst vergunningen te verkrijgen in gevaar brengen vanwege de schijnbare veiligheidsrisico’s binnen de waardeketen. |
Beleid
De medewerkers van Gasunie vormen een centrale stakeholder-groep voor ons bedrijf. Ze spelen een belangrijke rol in de doorlopende ontwikkeling en uitvoering van onze materiële thema’s. De snelheid en dynamiek die met thema’s als veiligheid, leveringszekerheid en energietransitie gepaard gaan, vragen veel van ieders flexibiliteit en veerkracht. Het is belangrijk dat we onze medewerkers in staat stellen optimaal te functioneren in een plezierige, gezonde en veilige werkomgeving, zodat zij de goede bijdragen kunnen leveren aan de organisatiedoelstellingen.
Het doel van Gasunie op het gebied van veiligheid is ervoor zorgen dat iedereen, dat wil zeggen onze eigen medewerkers en medewerkers van (onder)aannemers14 veilig en gezond kunnen werken. De raad van bestuur is verantwoordelijkheid voor het veiligheidsbeleid en ziet erop toe dat het managementsysteem voor veiligheid goed functioneert en dat de regels worden nageleefd. De afdeling Veiligheid ondersteunt de raad van bestuur hierbij.
14 Medewerkers van aannemers betreffen in het kader van veiligheid voor Gasunie: medewerkers van een door Gasunie gecontracteerde aannemer/toeleverancier die op locaties of terreinen van Gasunie werken.
Arbeidsveiligheid
Om ons doel te bereiken, voldoen we aan standaarden op het gebied van veiligheid en gezondheid. Het herkennen, verminderen en beheersbaar maken van risico’s tijdens de uitvoering van werkzaamheden is een kernelement bij al onze activiteiten. Ons veiligheidsbeleid is van toepassing op al onze medewerkers (100%) en de medewerkers van onze (onder)aannemers, ongeacht het soort werk dat ze doen. Deze ketenverantwoordelijkheid is een verbindend element in ons veiligheidsbeleid. Wanneer een aannemer werkzaamheden voor Gasunie uitvoert, gelden dezelfde normen als voor eigen personeel. Alle werkzaamheden moeten veilig worden uitgevoerd. De aannemer en diens medewerkers moeten bekend zijn met het Gasunie-beleid voor Veiligheid en naar dat beleid handelen.
Onze eigen medewerkers en medewerkers van onze (onder)aannemers staan bloot aan veiligheidsrisico’s. Medewerkers die werken in een omgeving met zware objecten, machines en gevaarlijke procesomstandigheden lopen daarbij het grootste risico. De werkzaamheden zijn vaak complex van aard of staan onder tijdsdruk. Werkzaamheden mogen pas worden gestart, wanneer we voorzienbare veiligheids- gezondheids- en milieurisico’s beheersen. We voeren ons arbeidsveiligheidsbeleid uit door:
- Te werken volgens de voorgeschreven veiligheidsregels, waaronder de Principes voor Veilig Werken, met als doel een proactieve veiligheidscultuur en proactief veiligheidsgedrag.
- Te zorgen dat eigen personeel en ingehuurd personeel adequaat opgeleid en geïnstrueerd is en dat er adequaat toezicht is.
- Beginnend bij het ontwerp door middel van technische en organisatorische beheersmaatregelen veilige arbeidsomstandigheden te creëren.
- Acceptatie van ISO 45001-certificering naast VCA-bedrijfscertificering.
Procesveiligheid
Om de veiligheid van onze leidingen en installaties te waarborgen zorgen we voor een correct ontwerp, bouw, beheer en onderhoud, operatie en ontmanteling van onze infrastructuur. Over de gehele levensduur willen we verlies aan beheersing en dan in het bijzonder grote ongevallen voorkomen. De uitvoering van dit beleid vindt plaats door: Het technisch veilig en ergonomisch ontwerpen en bouwen van installaties en leidingen en het veilig beheren en onderhouden daarvan met een over de gehele levensduur blijvend adequaat niveau van technische integriteit; Het inrichten van voldoende en adequate barrières/lines of defence zoals mechanische integriteit, detectie, insluit-en afblaassystemen, ontstekingsbeperking, alarmmanagement, noodvoorzieningen; veiligstellen, werkvoorbereiding, werkvergunningen, keuren en inspecteren.
Actieplannen
Analyse en campagnes (MT)
Gasunie heeft in 2025 gerichte campagnes gevoerd om veiligheid en risicobeheersing te vergroten: ‘Leren van Incidenten’, ‘Werken op Hoogte’, ‘Vallen en Struikelen’ en ‘Loss of Containment’. Deze thema’s hebben we gekozen vanwege hun herhaaldelijke voorkomen in meldingen in ons incidentregistratiesysteem Gasunie BeSafe. Daarnaast hebben we campagnes ontwikkeld om het bewustzijn te vergroten over risico’s. Dit noemen we de VGM-kalender. De onderwerpen waren o.a.: ‘Sociale Veiligheid’, ‘Line of Fire’, ‘Orde en Netheid’ en ‘Elektrische Veiligheid’.
Safe@Gasunie (LT)
Safe@Gasunie is het overkoepelende programma voor veiligheidscultuurverbetering bij de Nederlandse bedrijfsonderdelen van Gasunie. Bij Gasunie Deutschland is in 2025 een onderzoek naar de veiligheidscultuur gehouden. Naar aanleiding daarvan hebben we een plan gemaakt om de veiligheid te verbeteren. In 2024 zijn naar aanleiding van de Safety Culture Ladder (SCL) 0‑meting verschillende werkstromen gestart die gericht waren op het versterken van leiderschap, kennis & vaardigheden, procesveiligheid, visuele veiligheid en samenwerking in de keten. Deze werkstromen zijn in 2025 niet beëindigd, maar geconsolideerd in het Safe@Gasunie programma.
In 2026 zetten we de volgende veiligheidscultuur-stappen:
- Begin 2026 willen we de Gasunie Veilig werken-app lanceren. Deze app biedt een laagdrempelige manier om VGM-informatie te delen, voor zowel Gasunie-personeel als partners. Eén van de belangrijkste voordelen is het gemak waarmee meldingen kunnen worden gedaan.
- De Principes voor Veilig Werken zijn herzien. In het verlengde hiervan rollen we in 2026 een Safe@Gasunie corporate Veiligheidsprogramma uit dat opgebouwd is op basis van het Principe voor Veilig Werken en het bestaande beeldmerk Safe@Gasunie. Concrete invulling van dit programma voor 2026 zijn:
- Safe@Job – collega’s weten welke werkzaamheden zij moeten uitvoeren en hoe ik ze moet uitvoeren. Dit omvat een integraal HSE-activiteitenplan voor alle projecten en het implementeren van een Process Safety Start-up Review (PSSR).
- Safe@Rules – collega’s werken volgens procedures, instructies en afspraken. Dit omvat het uitrollen van Life Saving Rules en maandelijks één van deze regels centraal stellen.
- Safe@Mind – collega’s zijn zich bewust van risico’s en hoe hier mee om te gaan. Bijvoorbeeld door middel van de BeSafe-app.
- Safe@Life – collega’s zijn verantwoordelijk voor hun eigen gedrag en daarop aanspreekbaar. Dit omvat onder andere een veiligheidsleiderschapsprogramma.
- Safe@Stop – collega’s onderbreken waar nodig het werk en bespreken de te nemen maatregelen. Bijvoorbeeld door middel van een veiligheidsdag ‘’Vertrouwen in Veiligheid’’.
- Safe@Team – collega’s snappen hoe hun werkzaamheden die van andere beïnvloeden. Dit omvat actieve deelname en faciliteren van het partnerplatform tafel V&G.
- Safe@Skills – collega’s houden hun vakkennis op orde. Bijvoorbeeld door opleidingen en trainingen.
Middelen
De uitgaven die nodig zijn om ons veiligheidsbeleid uit te voeren, maken onderdeel uit van de reguliere bedrijfsvoering en zijn opgenomen in de operationele kosten.
Meetbare doelen
Ons doel is nul ongevallen. Gasunie hanteert als signaalwaarde voor veiligheid de Total Reportable Frequency Index (TRFI). Dit is een maat voor de veiligheid; het aantal ‘reportable’ ongevallen (ongevallen gevolgd door verzuim, medische handelingen, vervangend werk of fataliteit) per 1 miljoen werkuren. Als signaalwaarde wordt, net als voorgaande jaren, een TRFI gehanteerd die lager of hooguit gelijk is aan 2,5. Hierbij nemen we de ongevallen van medewerkers in loondienst, medewerkers niet in loondienst en aannemers tijdens werkzaamheden voor Gasunie die onder onze operationele aansturing vallen. Daarnaast nemen we ongevallen met dodelijke afloop van derden mee, onder derden verstaan wij bezoekers aan een Gasunie (project)locatie, omwonenden, passanten en verkeersdeelnemers die ongewild betrokken zijn geraakt bij een ongeval op een Gasunie-asset.
Bij het berekenen van de TRFI gaan we uit van 1.680 werkuren per FTE per jaar (medewerkers in loondienst en medewerkers niet in loondienst).
In 2025 heeft Gasunie de methodologie voor het berekenen van de TRFI herzien, met als doel de betrouwbaarheid en transparantie van onze veiligheidsrapportages verder te vergroten. Een belangrijk onderdeel van deze herziening is de bepaling van het aantal aannemersuren die gebruikt wordt in de berekening van de TRFI. Tot en met verslagjaar 2024 werden deze uren berekend door de aannemerskosten15, te delen door een zeker standaarduurtarief. Met ingang van 2025 hanteren wij een lager, op CBS gegevens gebaseerd standaarduurtarief omdat deze eenduidiger is vast te stellen. Dit leidt in dit geval tot een hoger aantal aannemersuren en daarmee tot een lagere TRFI. Als gevolg van deze wijziging daalt de TRFI van 2024 van 3,4 naar 3,1. Voor Gasunie Duitsland bleek het niet mogelijk om de onderliggende kostengrondslag van uitbesteed werk volledig te reconstrueren. Hierdoor is de TRFI van 2025 en 2024 niet volledig vergelijkbaar. In het duurzaamheidsverslag van 2026 zal dit recht worden getrokken doordat de harmonisatie dan over 2 jaar heeft plaatsgevonden.
15 Capex en opex van werkzaamheden voor Gasunie die onder onze operationele aansturing vallen.
Naast de aanpassing van het uurtarief heeft Gasunie in 2025 vastgesteld dat bij de bepaling van het aantal aannemersuren, naast de grootste groepsmaatschappijen GTS en Gasunie Duitsland, alle andere groepsmaatschappijen in de analyse betrokken moeten worden. Dit resulteert eveneens in een stijging van de totale aannemersuren en een daling van de TRFI van 2024 van 3,1 naar 2,8. De vergelijkende cijfers zijn naar aanleiding hiervan aangepast.
Realisatie van onze doelen
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| Aantal ongevallen | GU | GU |
| Ongeval met verzuim | 11 | 10 |
| Ongeval met vervangend werk | 4 | 1 |
| Ongeval met medische behandeling | 9 | 11 |
| Totaal | 24 | 22 |
| TRFI | 2,2 | 2,8 |
In 2025 was er geen sprake van werkgerelateerde sterfgevallen (2024: idem). De daling van de TRFI over 2024 en in 2025 onder de signaalwaarde wordt deels veroorzaakt door deze methodologische wijzigingen. We blijven verder werken aan het reduceren van het aantal ongevallen.
Naast de TRFI moeten we in overeenstemming met de ESRS ook rapporteren over enkel onze eigen medewerkers (medewerkers in loondienst, medewerkers niet in loondienst). In 2025 hebben 10 reportable ongevallen plaatsgevonden met eigen medewerkers (2024: 8). Voor de eigen medewerkers bedraagt het aantal reportable ongevallen per 1 miljoen werkuren 1,8 (2024: 1,6). De werkuren worden in deze definitie op eenzelfde wijze bepaald als bij de TRFI (1.680 werkuren per FTE per jaar).