3. Onderzoek naar bijzondere waardeverminderingen
Aan het eind van iedere verslaggevingsperiode onderzoeken we of sprake is van indicaties voor bijzondere waardeverminderingen van onze materiële en financiële vaste activa. Daarnaast onderzoeken we of er aanleidingen bestaan om al eerder verantwoorde bijzondere waardeverminderingen (gedeeltelijk) terug te nemen.
Onze voornaamste kasstroom genererende eenheden zijn:
- Gastransportnetwerk Nederland;
- Gastransportnetwerk Duitsland;
- Gastransportnetwerk BBL Company;
- Gasopslag EnergyStock.
Daarnaast is sprake van diverse kleinere kasstroomgenererende eenheden. Deze omvatten de overige materiële en financiële vaste activa. Onderstaand volgt voor de belangrijkste kasstroomgenererende eenheden onze analyse.
Aardgastransportnetwerken
Voor het gastransportnetwerk in zowel Nederland als in Duitsland hebben we een bedrijfswaardeberekening ultimo 2025 uitgevoerd naar aanleiding van wijzigingen in het regulatoire kader. Deze wijzigingen kunnen gevolgen hebben voor de toekomstige toegestane inkomsten en daarmee kan dit ook gevolgen hebben voor de waardering van het gastransportnetwerk per 31 december 2025. Deze gevolgen kunnen zowel positief als negatief zijn voor de vennootschap. In beide landen worden de transporttarieven vastgesteld door een onafhankelijke toezichthouder (ACM respectievelijk BNetzA) en vormt het reguleringskader de basis voor de bepaling van de kasstromen.
Voor beide gastransportnetwerken hebben we de realiseerbare waarde bepaald op basis van een bedrijfswaardeberekening (value in use) waarbij gebruik is gemaakt van een Discount Cash Flow model. Een directe opbrengstwaarde was in beide gevallen niet beschikbaar en er zijn geen aanwijzingen dat deze hoger zou zijn dan de indirecte opbrengstwaarde.
Bij de waardering is in zowel Nederland als Duitsland uitgegaan van de bepalingen in het reguleringskader, zoals aannames omtrent toegestane inkomsten, kostenvergoedingen en kapitaalkosten. Na de regulatoire periode hebben we de waarde van de netwerken bepaald op basis van de verwachte gestandaardiseerde activawaarde (terminal value-approach).
In de bedrijfswaardeberekeningen hebben we een disconteringsvoet gebruikt welke gelijk is aan de door de toezichthouder bepaalde of verwachte kapitaalkostenvergoeding. We hebben de toekomstige disconteringsvoet in de bedrijfswaardeberekeningen op dezelfde wijze bepaald als dat de relevante toezichthouder dat ook doet. Dit betekent dat de bedrijfswaardeberekening slechts beperkt gevoelig is voor wijzigingen in de disconteringsvoet.
Aardgastransportnetwerk Nederland
De waardering van het Nederlandse gastransportnetwerk is uitgevoerd naar aanleiding van de publicatie van het definitieve methodebesluit GTS 2027–2031 door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op 16 februari 2026. Dit methodebesluit volgt op een sector breed akkoord tussen ACM, netbeheerders en representatieve organisaties van netgebruikers. Doordat sprake is van een breed gedragen overeenkomst, zullen de betrokken partijen geen beroep instellen tegen dit methodebesluit. Een belangrijk element van het nieuwe reguleringskader is de overgang van outputregulering naar inputregulering, waarbij in beginsel de daadwerkelijk gemaakte en als efficiënt aangemerkte kosten worden vergoed. Efficiëntie wordt geborgd door kostenmonitoring en procesmatige toetsing door de ACM. De exacte uitwerking van deze procesbeoordelingen moet nog worden vastgesteld. Daarnaast is afgesproken dat nacalculaties uit de huidige reguleringsperiode worden gespreid over meerdere jaren, om pieken in de transporttarieven in 2027 en 2028 te voorkomen.
Het gastransportnetwerk in Nederland wordt als één kasstroomgenererende eenheid beschouwd, met een boekwaarde van circa € 6,3 miljard voorafgaand aan de bedrijfswaardeberekening ultimo 2025. Voor de bedrijfswaardeberekening is een nominale disconteringsvoet vóór belastingen van 5,4% gehanteerd. Bij het uitvoeren van de vorige bedrijfswaardeberekening in 2023 werd gerekend met een nominale disconteringsvoet vóór belastingen van 5,1%.
Op basis van de uitgevoerde bedrijfswaardeberekening concluderen we dat de realiseerbare waarde van het gastransportnetwerk hoger ligt dan de boekwaarde. Dit leidt niet tot een terugname van het resterende deel van de in 2016 verwerkte bijzondere waardevermindering, waarvan in 2020 reeds een deel is teruggenomen. Hierbij is overwogen dat dit resterende deel, na rekening te houden met de cumulatieve afschrijvingen, niet materieel is en dat de effecten van de regulatoire nacalculaties van tijdelijke aard zijn.
Aardgastransportnetwerk Duitsland
De waardering van het Duitse gastransportnetwerk is uitgevoerd naar aanleiding van nieuwe regulatoire besluitvorming door de Bundesnetzagentur (BNetzA) eind 2025, die relevant is voor de reguleringsperiode 2028–2032 onder de nieuwe NEST-methodiek (Netze.Effizient.Sicher.Transformiert). Daarnaast hebben we besloten om naast KANU 1.0 ook KANU 2.0 toe te passen vanaf 2026, waarmee versnelde regulatoire afschrijving wordt toegestaan om restwaarderisico’s te beperken, in lijn met de Duitse klimaatdoelstelling om in 2045 klimaatneutraal te zijn. Ook zijn enkele parameters uit de lopende reguleringsperiode definitief vastgesteld, waaronder het toegestane rendement op eigen vermogen. De kasstroomgenererende eenheid omvat naast Gasunie Deutschland ook belangen in onze joint ventures NETRA en DEUDAN, aangezien deze eveneens gereguleerde netbeheeractiviteiten uitvoeren. De gezamenlijke boekwaarde van het Duitse gastransportnetwerk bedroeg circa € 1,8 miljard en die van de joint ventures circa € 0,1 miljard voorafgaand aan de bedrijfswaardeberekening ultimo 2025.
Voor de bedrijfswaardeberekening is een nominale disconteringsvoet vóór belastingen in de range van 3,6% - 5,3% gehanteerd. We hebben zelf een berekening gemaakt van de gereguleerde kapitaalkostenvergoeding, aangezien deze in Duitsland in de huidige reguleringsperiode niet wordt gepubliceerd. Hierbij is onder andere gerekend met een rendement op het eigen vermogen van 5,07% voor de huidige reguleringsperiode en daarna met 6,85% vóór belastingen en een rentevoet op schulden van 2,02% voor de huidige reguleringsperiode en daarna met 3,44%. Met de invoering van NEST in 2028 gaat BNetzA wel een kapitaalkostenvergoeding vaststellen en publiceren. Doordat zowel bij de inschatting van de inkomstenstromen als in de verdiscontering gerekend wordt met de regulatoire kapitaalkostenvergoeding zijn de uitkomsten van de bedrijfswaardeberekening amper gevoelig voor wijzigingen in de disconteringsvoet. Bij het uitvoeren van de vorige bedrijfswaardeberekening in 2022 werd gerekend met een nominale disconteringsvoet vóór belastingen van 5,8%.
Op basis van de uitgevoerde bedrijfswaardeberekening concluderen we dat de realiseerbare waarde van het gastransportnetwerk in Duitsland circa € 140,7 miljoen lager ligt dan de boekwaarde daarvan. Deze bijzondere waardevermindering wordt voornamelijk veroorzaakt door verschillen tussen IFRS en regulatoire boekwaarden en regulatoire nacalculaties die we de komende jaren met onze klanten verrekenen. Deze bijzondere waardevermindering is separaat opgenomen in de winst-en-verliesrekening en betreft alleen materiële vaste activa binnen het segment Gasunie Deutschland.
Gastransportnetwerk BBL Company
Uit onze beoordeling blijken geen indicaties voor een bijzondere waardevermindering van het gastransportnetwerk BBL Company per 31 december 2025.
Gasopslag EnergyStock
Uit onze beoordeling blijken geen indicaties voor een bijzondere waardevermindering van de EnergyStock gasopslag per 31 december 2025.
Overige materiële en financiële vaste activa
Uit onze beoordeling blijken geen indicaties voor een bijzondere waardevermindering van de overige materiële en financiële vaste activa per 31 december 2025, met uitzondering van ons belang in EemsEnergyTerminal. Ultimo 2025 hebben we de realiseerbare waarde van deze joint venture onderzocht. De aanleiding van het onderzoek was aanpassing van de businesscase met betrekking tot de verlenging. In het onderzoek dat is uitgevoerd ultimo 2024 was deze verlenging reeds meegenomen, maar de onderliggende uitgangspunten met betrekking tot de verlenging zijn in 2025 dusdanig gewijzigd dat een herbeoordeling noodzakelijk was.
De realiseerbare waarde van de activa van ons belang in EemsEnergyTerminal hebben we bepaald als zijnde de reële waarde minus de kosten van vervreemding. Omdat ultimo 2025 geen goed vergelijkbare direct afleidbare reële waarde beschikbaar was (bijvoorbeeld op basis van vergelijkbare transacties), hebben we gebruik gemaakt van een waarderingstechniek die zoveel mogelijk uitgaat van marktgebaseerde waarnemingen (de ‘income approach’). Door middel van deze techniek hebben we een prijs bepaald die ter zake goed geïnformeerde marktpartijen op de balansdatum normaliter zouden overeenkomen in een transactie, rekening houdend met de vigerende markomstandigheden. Dit is een niveau drie reëlewaardebepaling.
Uitgangspunt voor het onderzoek is het door het management van EemsEnergyTerminal opgestelde en door de aandeelhouders goedgekeurde businessplan tot en met medio 2027. Dit is de datum waarop de oorspronkelijke businesscase eindigt. Voor de periode na medio 2027 houden we rekening met de verlenging van de bestaande businesscase met acht en een half jaar. Hierbij zijn de meest recente marktinzichten gebruikt voor de verwachte volumes, opbrengsten en kosten van de terminal. Voor het onderzoek hebben we gebruik gemaakt van een nominale disconteringsvoet na belastingen van 7% tot 8% (2024: idem). De gehanteerde disconteringsvoet omvat ook een risico-opslag voor de risico’s rond de verlenging van de businesscase. De definitieve besluitvorming over de verlenging wordt in het vierde kwartaal van 2026 verwacht, waarbij we verwachten dat in het eerste halfjaar van 2026 een conditioneel besluit wordt genomen inzake de verlenging. Als de definitieve besluitvorming over de verlenging niet wordt genomen en we geen andere/alternatieve activiteiten ontplooien, bestaat het risico op een bijzondere waardevermindering van ons belang in EemsEnergyTerminal.
Op basis van ons onderzoek concluderen we dat de realiseerbare waarde van ons belang in EemsEnergyTerminal hoger is dan de boekwaarde daarvan. Een bijzondere waardevermindering was ultimo 2025 daarom niet aan de orde.