Spring naar inhoud

Begrippenlijst

B

  • Bcm

    miljard kubieke meter

  • Blauwe waterstof

    Waterstof die wordt gemaakt uit fossiele energie (aardgas) in combinatie met CO2-afvang en -opslag.

  • BMWK

    Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (federaal ministerie voor Economische Zaken en Klimaat).

  • BNetzA

    Bundesnetzagentur (federale toezichthouder in Duitsland, vergelijkbaar met ACM).

  • Broeikasgas

    Gas dat bijdraagt aan de vorming van een isolerende laag om de aarde, waardoor deze opwarmt. De belangrijkste broeikasgassen zijn: waterdamp, koolzuurgas, methaan, distikstofoxide en gechloreerde koolwaterstoffen.

C

  • Capex

    Capital expenditures: kapitaaluitgaven. Dit zijn uitgaven voor de aanschaf, verbetering of uitbreiding van vaste activa zoals gebouwen, installaties, machines, infrastructuur of andere investeringen die meerdere jaren waarde toevoegen aan de organisatie.

  • CCS

    Afvang en opslag van CO2 wordt ook wel CCS (Carbon Capture and Storage) genoemd.

  • CH₄

    Methaan; de belangrijkste component van aardgas.

  • CO₂

    Kooldioxide of koolzuurgas; komt vrij bij volledige verbranding van brandstoffen.

  • CO₂-equivalentemissie

    CO₂- en CH₄-emissies kunnen met behulp van de zogeheten Global Warming Potential (GWP) worden omgezet in een maat voor het versterkte broeikaseffect, de zogenaamde CO₂-equivalentemissie.

  • CSR

    Corporate social responsability is de term voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij bedrijven niet alleen streven naar winst, maar ook rekening houden met hun sociale en milieu-impact. Dit omvat het integreren van sociale en milieukwesties in de bedrijfsvoering, ethisch gedrag, eerlijke arbeidsomstandigheden en het leveren van een positieve bijdrage aan de gemeenschap.

D

  • Decarbonisatiehefboom

    Een decarbonisatiehefboom is een strategie of maatregel die helpt om de uitstoot van CO2 te verminderen.

E

  • EBITDA

    Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization: Het resultaat voor aftrek van rente, belastingen, afschrijvingen en amortisaties.

  • EPD

    Environmental Product Declaration. Een milieuproductverklaring is een gestandaardiseerd en onafhankelijk getoetst document dat de milieu-impact van een product gedurende de volledige levenscyclus weergeeft.

  • ESRS

    European Sustainability Reporting Standards: Rapportagestandaarden die door de Europese Commissie zijn vastgesteld om consistent, vergelijkbaar en betrouwbaar te rapporteren over milieu-, sociale en governanceaspecten (ESG), in lijn met de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).

F

  • FEED

    Front-end engineering design. Planning- en ontwerpfase van een project, waarbij nog relatief veel veranderd kan worden in het ontwerp zonder dat daaraan direct grote kosten verbonden zijn.

  • Flaren

    Het gecontroleerd laten ontsnappen van gas door middel van verbranding.

  • FSRU

    Floating storage regasification unit (drijvende opslag- en hervergassingsinstallatie).

  • FTE

    Een FTE (fulltime-equivalent) is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de arbeidskracht van een organisatie te meten. Een FTE komt overeen met een voltijdse werkweek van een werknemer. Bij de Nederlandse bedrijfsonderdelen van Gasunie is dat 40 uur per week. Bij Gasunie Deutschland is dat 38 uur per week. De werknemers die in ploegen (vijf) werken, met of zonder een reserveploeg, zijn de enige uitzondering op deze definitie. Voor hen geldt dat 34 2/3 uur (met reserveploeg) of 33 2/3 uur (zonder reserveploeg) werk per week telt als een FTE.

G

  • G-gas

    Gas van Groningenveld-kwaliteit, met een iets lagere calorische waarde dan (internationaal) hoogcalorisch gas (H-gas). Ook wel L-gas genoemd.

  • Garantie van Oorsprong

    Een Garantie van Oorsprong (GvO) is een bewijsstuk waarmee de afkomst van duurzaam geproduceerde energie aangetoond kan worden.

  • GHG Protocol

    Het Greenhouse Gas Protocol, de geldende standaard voor rapportage over CO2-emissies, hanteert een onderverdeling van emissies naar bron. Deze is opgedeeld in Scope 1 (directe emissies als gevolg van onze eigen activiteiten), Scope 2 (indirecte emissies van de energie die is ingekocht) en Scope 3 (alle overige indirecte emissies die het gevolg zijn van onze bedrijfsactiviteiten).

  • Groen gas

    Groen gas is biogas dat is opgewerkt tot aardgaskwaliteit.

  • Groene waterstof

    Waterstof die op een klimaatneutrale manier wordt gemaakt uit duurzame energie, zoals windenergie en zonne-energie.

  • GTS

    Gasunie Transport Services

  • GUD

    Gasunie Deutschland

  • GW

    Een gigawatt (GW) is een eenheid voor elektrisch vermogen.

H

  • H-gas

    Hoogcalorisch gas. Gas met een iets hogere energiewaarde dan gas van Groningenveld-kwaliteit, dat ook wel G-gas of L-gas wordt genoemd.

  • H₂

    Waterstof.

I

  • ISO

    International Standardisation Organisation; een organisatie die internationale normen vaststelt.

K

  • Kwaliteitsconversie

    Het toevoegen van stikstof aan hoogcalorisch aardgas, om zo laagcalorisch aardgas te maken dat geschikt is voor consumptie door Nederlandse kleinverbruikers.

L

  • L-gas

    Gas van Groningenveld-kwaliteit, met een iets lagere calorische waarde dan (internationaal) hoogcalorisch gas (H-gas). Ook wel G-gas genoemd.

  • LNG

    Liquefied Natural Gas (vloeibaar aardgas).

  • Location-based emissies

    Broeikasgasemissies veroorzaakt door de productie van elektriciteit in de regio waar het elektriciteitsverbruik plaatsvindt. Het locatie-gebaseerde cijfer wordt berekend door vermenigvuldiging van het elektriciteitsverbruik (verbruik uitgedrukt in kWh) met de van toepassing zijnde CO2-emissiefactor.

M

  • Market-based emissies

    Broeikasgasemissies veroorzaakt door de energie-installaties waarvan de gekochte elektriciteit afkomstig is. De herkomst van de elektriciteit bewijzen we door Garanties van Oorsprong (GvO’s).

  • Methaan

    Methaan is het voornaamste bestanddeel van aardgas en wordt ook als synoniem voor aardgas gebruikt.

  • Miljard m³

    Miljard kubieke meter, ook wel aangeduid als bcm (billion cubic meter).

  • MW

    Een megawatt (MW) is een eenheid voor elektrisch vermogen.

N

  • NOₓ

    Verzamelnaam voor stikstofoxidegassen. Deze gassen komen vrij bij alle verbrandingsprocessen en dragen bij tot verzuring van de atmosfeer.

O

  • Onderliggend resultaat

    Elementen uit de winst- en verliesrekening die zijn gecorrigeerd voor i) regulatoire verrekeningen uit het verleden en ii) regulatoire verrekeningen die in het betreffende jaar ontstaan en in de toekomst worden verrekend.

  • Ongevallen (met/zonder verzuim)

    Ongevallen die gepaard gaan met letsel van één of meer werknemers van Gasunie en/of van derden als gevolg van het verrichten van arbeid. In geval van verzuim wordt niet binnen 1 werkdag (24 uur) het werk hervat danwel vervangend werk aangeboden.

  • Opex

    Opex = operational expenditures. Dit zijn de kosten die gemaakt worden voor het dagelijks functioneren van de organisatie, zoals personeelskosten, onderhoud, energie, huur, materialen en andere uitgaven die direct verband houden met de bedrijfsvoering.

R

  • Reportables

    Ongevallen gevolgd door verzuim, medische handelingen, vervangend werk of dodelijke slachtoffers.

S

  • SBTi (Science Based Targets initiative)

    Een internationaal initiatief dat bedrijven helpt om wetenschappelijk onderbouwde klimaatdoelen vast te stellen in lijn met het Parijsakkoord.

  • Scope 1, 2 en 3

    Het Greenhouse Gas Protocol, de geldende standaard voor rapportage over CO2-emissies, hanteert een onderverdeling van emissies naar bron. Deze is opgedeeld in Scope 1 (directe emissies als gevolg van onze eigen activiteiten), Scope 2 (indirecte emissies van de energie die is ingekocht) en Scope 3 (alle overige indirecte emissies die het gevolg zijn van onze bedrijfsactiviteiten).

  • Stakeholders

    Belanghebbenden; organisaties of personen die een bepaald belang hebben bij de onderneming.

T

  • Three lines model

    Een model voor risicomanagement en interne controle, waarbij verantwoordelijkheden zijn verdeeld over drie ‘lijnen’: uitvoering, toezicht en onafhankelijke beoordeling.

  • Total Reportable Frequency Index

    Maat voor de veiligheid; het aantal ‘reportable’ ongevallen (ongevallen gevolgd door verzuim, medische handelingen, vervangend werk of fataliteit) per 1 miljoen werkuren.

  • TSO

    Transmission System Operator: een transmissienetbeheerder is een entiteit die is belast met het transport van energie in de vorm van aardgas of elektriciteit op nationaal of regionaal niveau, met behulp van vaste infrastructuur.

V

  • VGM

    Veiligheid, Gezondheid en Milieu. Beleid en procedures om een veilige, gezonde werkomgeving te creëren en de impact op het milieu te minimaliseren.

W

  • WACC

    De Weighted average cost of capital, vaak afgekort als WACC is de Engelstalige benaming voor de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen van een bedrijf.

  • WESP

    Werken & Engineering in Strategische Partnerschappen: Programma voor langjarige strategische samenwerkingen met vaste partners over verschillende projecten heen.